Sevgiliye hediye seçerken yapılan en yaygın hata

Hata neden bu kadar yaygın?

Hediye seçmek dışarıdan bir zevk meselesi gibi görünür. Pratikte ise bir tahmin işidir: karşınızdaki kişinin şu anda neye ihtiyaç duyduğunu, neyi almaya kıyamadığını ve neyi zaten çözdüğünü tahmin edersiniz. Tahmin zorlaştığında zihin elindeki en kolay veriye başvurur ve o veri kendi beğenimizdir. «Ben olsam sevinirdim» cümlesi, hediye seçiminde en sık kullanılan ve en yanıltıcı ölçüttür.

Sonuç genellikle kötü bir hediye değildir; nötr bir hediyedir. Kimsenin itiraz etmeyeceği, güzel paketlenmiş, ama kime verildiği belli olmayan bir şey. Yıllar sonra hatırlanan hediyeler ise neredeyse her zaman özgüldür: yalnızca o kişiye anlam ifade eden bir ayrıntı taşırlar. Aradaki fark bütçe değil, dikkat farkıdır.

Kendi beğeninize göre seçtiğinizi nasıl anlarsınız?

• Hediyeyi anlatırken cümleye «bence çok güzel» diye başlıyorsanız.
• Aynı hediyeyi başka bir yakınınıza da alabilecek olsaydınız listede hiçbir şey değişmiyorsa.
• Seçim yaparken karşı tarafın son üç ayda söylediği tek bir cümleyi bile hatırlamıyorsanız.
• Daha hediyeyi vermeden «beğenmezsen değiştiririz» demeyi planlıyorsanız.
• Fiyat, aramaya başlarken kullandığınız ilk filtreyse.

Bu maddelerden ikisi birden geçerliyse hediye büyük ihtimalle size ait bir fikirdir. Bu, hediyenin kötü olduğu anlamına gelmez; yalnızca hatırlanma ihtimalinin düşük olduğu anlamına gelir.

Tahmin yerine hatırlamak: dinlemenin üç kaydı

İyi hediye fikirleri mağazada değil, geçmiş konuşmalarda bulunur. Karşı tarafın size zaten söylediği üç tür cümle vardır ve üçü de doğrudan hediye fikridir.

1. Şikâyet kaydı

Yıpranmış, eksik ya da sürekli sorun çıkaran şeyler. «Bu kulaklığın sol tarafı gidiyor», «çantanın fermuarı zor kapanıyor», «kışlık bir şeyim yok» gibi cümleler hediyeye çevrilmeyi bekleyen hazır bilgilerdir. Bu tür hediyelerin avantajı, ilk günden itibaren kullanılmasıdır; dezavantajı ise fazla pratik durabilmesidir, o yüzden yanına küçük bir kişisel ayrıntı eklemek gerekir.

2. Erteleme kaydı

«Bir gün mutlaka yapacağım» diye biten cümleler. Bir kursa yazılmak, bir şehri görmek, bir enstrümana başlamak, uzun süredir okumak istediği bir kitabı almak. Bu hediyeler kişinin kendi kendine izin veremediği bir şeye izin verdiği için güçlüdür. Dikkat edilecek tek nokta, ertelemenin sebebinin gerçekten para olup olmadığıdır; sebep zaman ya da isteksizlikse hediye bir yükümlülüğe dönüşür.

3. Tekrar kaydı

Aynı şeyi birden fazla kez anlatmak, o şeyin gerçekten önemli olduğunun en güvenilir işaretidir. Çocukluğundan kalan bir tat, bir şarkı, bir film, bir şehir. Tekrar kaydından çıkan hediyeler en kişisel olanlardır çünkü onları başkasının bilmesi mümkün değildir.

Üç kaydın ortak yanı şu: hepsi karşı taraftan gelir. Hediye fikri sizden değil ondan çıktığında, «düşünülmüş» hissi kendiliğinden oluşur. Bunun için not tutmak abartı değil, pratik bir çözümdür; telefonunuzda tek satırlık bir not yeter.

Sormak sürprizi bozar mı?

Doğrudan «ne istersin» diye sormak sürprizi bozar, ama daha büyük bir sorunu da vardır: çoğu kişi bu soruya dürüst cevap vermez, «bir şey istemiyorum» der. O yüzden soru sorulacaksa dolaylı sorulmalıdır ve hediye zamanının yakınında değil, aylar öncesinde.

• Mağazada ya da internette bir şeye bakarken fikrini sorun; ne beğendiği değil, neyi neden beğenmediği daha çok bilgi verir.
• Kendi hediye tercihlerinizi anlatın; karşılıklı konuşma, doğrudan sorudan daha rahat açar.
• Ortak bir arkadaşa danışın, ama kararı ona bırakmayın; arkadaş bilgi kaynağıdır, seçici değil.

İkinci yaygın hata: hediyeyi bir tartışmayı kapatmak için kullanmak

Kırgınlığın hemen ardından alınan hediye, çoğu zaman özür yerine geçmesi umuduyla alınır. Bu neredeyse hiç işe yaramaz; üstelik hediyenin kendisini de yıpratır, çünkü karşı taraf onu bundan sonra o tartışmayla birlikte hatırlar. Hediye, konuşulması gereken şeyin yerini alamaz. Konuşma yapıldıktan sonra verilen aynı hediye ise tamamen farklı okunur: kapatma girişimi değil, devam etme isteği olarak.

Vermeden önce üç soruluk son kontrol

1. Bu hediye, ona ait bir bilgiyi kanıtlıyor mu? Yani başkası aynı hediyeyi alsa aynı anlamı taşır mıydı?
2. Aldıktan sonra hayatında bir şey değişecek mi, yoksa bir rafa mı kalkacak?
3. Hediyeyi verirken söyleyeceğiniz cümle hazır mı? Hazır değilse hediyenin anlamı da net değildir.